دانشنامه مدیریت

قرارداد آتی عبارت است از توافق طرفین برای انجام معامله در تاریخ مشخصی از آینده که مقدار کالا و قیمت آن نیز درقرارداد مشخص می گردد. در این پیمان طرفین براساس میزان شناخت شخصی و براساس نیازها و خواسته های خود، قرارداد را تنظیم می کنند و از آنجا که پیمان آتی استاندارد نیست، درمورد کلیه دارایی ها براساس نظرات طرفین قرارداد منعقد می گردد. همچنین قرارداد آتی قراردادی است که در آن، یک طرف توافق می کند که دارایی پایه را در تاریخ معینی در آینده و به قیمت معین از طرف دوم خریداری کند و طرف دوم هم توافق می کند که آن را با همین شرایط بفروشد. از جمله مهمترین ویژگی های قرارداد آتی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

قراردادهای آتی دارای ویژگی هایی هم چون استاندارد بودن، ریسک اعتباری پایین، هزینه معاملاتی کم، کاملاً سازمان یافته و دارای قوانین مشخص معاملات می باشد.

قرارداد آتی توافقنامه ای است مبتنی بر خرید یا فروش دارایی پایه در زمان معینی در آینده و با قیمت مشخص است و از ویژگی متمایز کننده قراردادهای آتی با پیمان های آتی تعریف دارایی پایه استاندارد و ایجاد بازارهای نظام مند در بورس های کالایی است. به طوری که اتاق پایاپای بورس طرف معامله هریک ازطرفین قرارداد بوده، و ریسک عدم انجام تعهد هریک ازطرفین به بورس منتقل می گردد.

همچنین قرارداد آتی، قراردادی است که می توان به عنوان شرط ضمن عقد لازم معامله سلف آورد و به موجب آن، عرضه کننده کالا (فروشنده) هنگام معامله سلف به مقدار وجه دریافتی، تعهد میکند که مقدار معینی از همان کالا با مشخصات منطبق بر استاندارد بورس را در زمان معین و با قیمت مشخص به طرف قرارداد تحویل دهد و خریدار نیز تعهد خرید می دهد. هر طرفی که از انجام تعهد تخلف کند، باید مبلغ معینی به طرف دیگر بپردازد.

یکی از کاربردهای قرارداد آتی، پوشش ریسک می باشد. در پوشش ریسک یک دارایی پایه در صورتی که در بازار مشتقه، قرارداد آتی آن دارایی وجود داشته باشد با اتخاذ موقعیت های معکوس، می توان پوشش ریسک صورت بگیرد. به عبارت دیگر اگر فردی بخواهد در یک دوره زمانی بابت داشتن دارایی هیچ سود و ضرری بابت تغییرات دارایی پایه را اخذ ننماید، باید به محض خرید دارایی پایه، اقدام به گرفتن موقعیت فروش آتی برای یک دوره در زمان آینده بنماید.

قرارداد آتیقرارداد آتی سکه در بورس کالای ایران

بورس معاملات آتی مکانی معین برای خریداران و فروشندگان است که از طریق سامانه الکترونیکی دارای استاندارد بورس، معاملات آتی انجام می شود. کارگزاران سفارشات مشتریان را براساس از طرق اعلام شده توسط بورس دریافت و در سیستم برای انجام معامله ثبت می کنند. مسئولیت بورس نیز ایجاد بازاری منسجم و شفاف جهت کشف قیمت ها و انجام معامله به صورت عادلانه است.

با توجه به این که اولین معاملات قراردادهای آتی در دنیا به صورت استاندارد در بورس های کالایی انجام شده است. در ایران نیز اولین معامله قرارداد آتی در بورس کالا با راه اندازی قرارداد آتی بر روی شمش طلای یک اونسی از تاریخ  ۱۳۸۷/۰۴/۰۱ آغاز شد. اما با راه اندازی قراردادهای آتی بر روی سکه بهار آزادی در تاریخ ۱۳۸۷/۰۹/۰۵، هم اکنون تقریباً تمامی معاملات آتی به این کالا اختصاص پیدا کرده است.

در زیر نگاهی به مزایا معاملات آتی سکه در بورس کالای ایران می پردازیم:

  • مهم ترین مزیت قرارداد آتی سکه بهار آزادی، خاصیت پوشش ریسک آن است. پوشش ریسک به معنای اتخاذ موقعیتی در بازار است که هدف از آن حداقل نمودن یا از بین بردن ریسک ناشی از نوسانات قیمت است. این پوشش ریسک می تواند به صورت مستقیم یا متقاطع باشد که در قسمت بعد در این مورد به طور کامل توضیح داده خواهد شد و موضوع اصلی مقاله در مورد همین موضوع مهم می باشد.
  • تضمین معاملات توسط اتاق پایاپای بورس، اتاق پایاپای اصطلاحاً «طرف معامله مرکزی» می باشد و در مقابل هر خریداری نقش فروشنده و در مقابل هر فروشنده ای نقش خریدار را ایفا می کند.
  • هزینه اندک معاملات: مطالعات حاکی از آن است که معاملات آتی هزینه ای معادل ۰/۱ درصد هزینه معاملات نقدی را دارد.
  • استفاده از اهرم مالی: معاملات قراردادهای آتی در برگیرنده ریسک بالایی بوده و می توانند سود بالایی در مقابل سرمایه اندک خود به دست آورند که حاکی از اهرمی بودن این معاملات است.
  • نقدشوندگی بالای معاملات: به دلیل این که ورود به بازار، حتماً نیازی به داشتن دارایی پایه به صورت نقدی نبوده و سرمایه گذاران می توانند در همان ابتدای ورود، به فروش قرارداد بپردازند، نقدشوندگی را تا حد بسیار زیادی افزایش می دهد و باعث ورود بسیاری از شرکت ها برای پوشش ریسک خود به صورت متقاطع شده و می توانند علاوه بر کاهش ریسک خود، منبع درآمدی نیز داشته باشند.

کاربر گرامی جهت کسب اطلاعات بیشتر و دریافت فایل های مرتبط (مبانی نظری، پک مقالات و مقاله بیس) در زمینه قراردادآتی می توانید درخواست خود را در فرم تماس با ما ثبت نمایید.


ارسال دیدگاه
(الزامی) (الزامی)