روش تحقیق و آمار

تعاریف مختلفی برای «مطالعه موردی» از سوی صاحب نظران ارائه شده است که تنها به ۲ تعریف از این بین، بسنده می کنیم:

شرام (۱۹۷۱): روح تحقیق موردی و مرکز ثقل همه تحقیقات موردی این است که سعی شود تا یک تصمیم و یا مجموعه ­ای از همه تصمیم ها به وضوح آشکار و روشن شود: چرا آن تصمیم ها گرفته شده اند؟ چگونه به اجرا درآمده ­اند و به نتایجی انجامیده اند؟

همان گونه که ملاحظه می شود، محور تعریف شرام از مطالعه موردی، تصمیم گیری است و مطالعه موردی از نظر او به بررسی و آشکارسازی همه جوانب یک تصمیم اعم از: چرایی، چگونگی و نتایج حاصله آن می پردازد.

۱۸ ساله بعد، نظریه پرداز دیگری بنام «یین»، تعریف دیگری از مطالعه ی موردی ارائه داد:

یین (۱۹۸۹): تحقیق موردی، یک تحقیق تجربی است که درباره پدیده ی کنونی یا زمان معاصر در چارچوب یا بستر زمانی واقعی پژوهشی می کند، زمانی که مرزهای بین پدیده و بستر یا زمینه تحقیق به صورت روشن مشخص نیستند و در آن شواهد متعددی وجود دارند که می توان به عنوان مدرک یا سند از آن ها استفاده کرد.

«یین» تأکید می ­کند که مطالعه موردی، نوعی تحقیق تجربی است. او همچنین اعتقاد دارد که مطالعه موردی درباره پدیده ­ای در زمان معاصر انجام می شود منوط به این که خود پدیده مورد مطالعه از زمینه و بستر آن قابل تفکیک نباشد. در این حالت، مطالعه موردی با استفاده از شواهد و منابع مورد نظر خود به مطالعه ی پدیده ی مذکور می­ پردازد. در واقع امکان تحقیق بر روی پدیده ای که بستر و زمینه خود قابل تفکیک نباشد، یکی از اختصاصات مطالعات موردی می باشد که سایر روش های تحقیق از این امکان برخوردار نیستند.

مثلاً یک آزمایش، تا زمانی که پدیده ی مورد مطالعه ی خود را نتواند از دخالت و حضور متغیرهای محیطی مصون سازد، از اعتبار و روایی برخوردار نخواهد بود. اغلب روش های تحقیق، زمانی امکان اجرا دارند که بتوانند پدیده مورد مطالعه خود را از زمینه وقوع و یا قرارگرفتن آن منفک سازند.

مطالعه موردی

مطالعه موردی کی و کجا انجام می شود؟

مطالعه ی موردی به عنوان یکی از روش های تحقیق کیفی، می تواند در مطالعه ی موضوعات مختلف علمی بکار رود ولی با توجه به ویژگی های این روش پژوهشی، از مطالعه موردی موارد ذیل استفاده ی بیشتری می شود:

  1. از آنجا که مطالعه موردی نسبت به سایر تحقیق های کمی، از عمق و ژرف نگری بیشتری برخوردار است، لذا در مواردی که پژوهشگر نیازمند فهم و تبیین دقیق تر یک پدیده می باشد از مطالعه موردی استفاده می کند.
  2. وقتی که پژوهشگر کنترلی بر رویدادها ندارد و نمی تواند در پدیده مورد مطالعه خود تغییر و تأثیری بدنبال داشته باشد، برای انجام تحقیق خود از این روش استفاده می کند.

یین، در این خصوص می نویسد:

«تحقیق موردی، زمانی اولویت دارد، که فرد پژوهشگر درصدد برآید رویدادهای کنونی را بررسی کند ولی نتواند در رفتار ذی ربط هیچ نوع دست کاری کند یا آن را تغییر دهد. از این رو تحقیق موردی، بیشتر بر همان روش ها یا تکنیک هایی متکی است که در تحقیق تاریخی مورد استفاده قرار می گیرد، با این تفاوت که برای کسب مدارک و شواهد از دو منبع استفاده می شود که معمولاً در گزارشات تاریخی گنجانده نمی شود: مشاهده مستقیم و مصاحبه منظم (سیستماتیک)».

  1. زمانی که پژوهشگر برای پاسخگویی به پرسش ها و موضوعاتی با ادوات استفهام (چرا و چگونه) روبرو باشد، می تواند از مطالعه ی موردی استفاده کند. ادوات استفهام «چرا» و «چگونه» برعکس مواردی که با «چه» و «کجا» آغاز می شود، بیشتر در پی روابط علی هستند و تنها بر رویدادهای تکراری حوادث استوار نیستند.
  2. موردی کاوی (مطالعه موردی) عموماً در رشته های: پزشکی، مردم شناسی، روان شناسی بالینی، مدیریت، علوم سیاسی و تاریخ استفاده می شود. به عنوان مثال: زیگموند فروید، مطالعات موردی بیماران خود را به طور منظم می نگاشت و از این طریق کار پژوهشی خود را به انجام می رسانید.

ویژگی های مطالعه ی موردی

مریام (۱۹۸۸)، چهار خصوصیت اصلی مطالعات موردی را به این شرح ذکر کرده است:

  1. خاص گرا: مطالعه ی موردی بر وضعیت، رویداد، برنامه، یا پدیده خاصی تمرکز دارد و در نتیجه روش خوبی برای مطالعه ی مسائل علمی در زندگی واقعی است.
  2. توصیفی: نتیجه نهایی یک مطالعه ی موردی، توصیف مفصلی از موضوع مورد مطالعه است.
  3. اکتشافی: یک مطالعه موردی کمک می­ کند تا آن­چه را مطالعه می­ کنیم، بهتر بفهمیم، روابط متقابل جدید، چشم ­اندازهای تازه، معانی جدید و بینش افراد از اهداف مطالعه موردی به شمار می­ رود.
  4. استقرایی: بیشتر مطالعات موردی بر استدلال استقرایی [از جزء به کل] اتکا دارند. اصول و تصمیم ­ها از بررسی داده­ ها ناشی می­ شود.

کاربر گرامی جهت کسب اطلاعات بیشتر  در رابطه با مطالعه موردی و اخذ مشاوره جهت انجام پایان نامه، می توانید درخواست خود را در فرم تماس با ما ثبت نمایید.


ارسال دیدگاه
(الزامی) (الزامی)