روش تحقیق و آمار

اشکال تحلیل محتوا شامل تحلیل محتوای توصیفی و استنباطی است. تحلیل محتوای توصیفی که بر اساس تعریف برنارد برلسون ساخته شده یک تحلیل بعد از وقوع است، یعنی توصیف کمی محتوای آشکار متن.
بر اساس این شکل از تحلیل محتوا، بررسی های متعددی صورت گرفته است. لیکن  بر اساس اشکال دیگر فعالیت کمتری در ایران صورت گرفته است. در واقع تحلیل محتوای استنباطی که از اشکال پیشرفته تر  تحلیل محتواست، با در نظر گرفتن این فرض مقدماتی شکل گرفته است که بین  برخی از مشخصه های بارز داخل متن  و مشخصه های بارز خارجی همبستگی وجود دارد.
تحلیل محتوای استنباطی ادامه و گسترش تحلیل  توصیفی  است. استنباط در این مفهوم بدین معناست که مشخصه های خاصی از یک متن  با مشخصه های خاصی از مضمون یا وضعیت اجتماعی  مرتبط هستند. این روش صرفا توصیف محتوای یک متن یا برنامه را مدنظر ندارد بلکه هدف آن نتیجه گیری از محتوای یک متن یا برنامه  در مورد جنبه هایی از واقعیت  اجتماعی است.
البته لازم به ذکر است که اگر چه می توان  شناخت هایی را در خصوص آن واقعیت اجتماعی خارجی کسب کرد. لیکن باید توجه داشته باشیم که ممکن است این شناخت چندان قابل اطمینان نباشد.

تحلیل محتوا

به هر حال در این نوع تحلیل، تحلیل کیفی به تحلیل کمی اضافه می شود. اما در تحلیل محتوا از این نوع یا سطح از تحلیل نیز، می توانیم  فراتر برویم  و به تحلیل محتوای ارتباطی دست یابیم. تحلیل محتوای ارتباطی به روشی اطلاق می شود که  تمامی مسیر یک ارتباط واقعی مورد تحلیل قرار می گیرد. در واقع نه تنها به متن یا برنامه پرداخته می شود بلکه ابعاد فرایند ارتباط نیز با علایم کلامی و غیر کلامی موجود در فرایند مورد توجه قرار می گیرد. بدین ترتیب تحلیل محتوای ارتباطی  جامع ترین و در عین حال  بحث انگیزترین  شکل تحلیل محتواست.
(شاید این تمثیل که می گویند تحلیلگر محتوا «بجای خواندن خطوط روزنامه بایستی بین خطوط را بخواند» جنبه استنباطی تحلیل محتوا را بهتر آشکار سازد). البته این دو شکل مکمل هم بوده و جداسازی آنها صرفا جهت فهم مطلب می باشد. لازم به ذکر است که امروزه منظور از تحلیل محتوا عمدتا شکل استنباطی آن (یعنی توجه و پی بردن به معنای واقعی پیام) است.

(با توجه به مطالب گفته شده اخیر می توان چنین دریافت که تحلیل محتوا در شکل توصیفی شرط کمیت و عینیت را بیشتر از تحلیل محتوا در شکل استنباطی بر آورده سازد:)

شاید بتوان شکل توصیفی تحلیل محتوا را معادل با تحقیق توصیفی و شکل استنباطی آن را معادل ترکیبی از تبینی و اکتشافی قلمداد کرد. در واقع در تحلیل محتوای استنباطی، محقق با ابزارهای مختلف سعی در کشف و تبیین پدیده مورد مطالعه دارد. البته به نظر می رسد که جدا کردن روش تحقیق تبیینی از اکتشافی بسیار پیچیده باشد چرا که روش های رسیدن به اهداف تبیین و کشف، از فصول مشترک زیادی بر خوردار هستند.

تحلیل محتوا

 

روش های انجام تحلیل محتوا

تحلیل محتوا

مزایا و کاستی های تحلیل محتوا

تحلیل محتوا

کاربر گرامی جهت دریافت راهنمایی بیشتر در زمینه مصاحبه کیفی و انجام تحلیل محتوای کیفی و تجزیه و تحلیل داده ها، می توانید درخواست خود را در فرم تماس با ما ثبت نمایید.


ارسال دیدگاه
(الزامی) (الزامی)