دانشنامه مدیریت

تجزیه و تحلیل محتوا های متون مختلف به زمانی نسبتاً دور برمی گردد، مرتن و رورمن معتقدند که این تکنیک در یونان باستان و بعدها در قرن هفتم میلادی در فلسطین برای استخراج تورات بکار برده شده است. خصوصا در ایران تجزیه و تحلیل متون یعنی جزء به جزء کردن و یافتن ارتباط بین متون قرآنی (= تفاسیر) در نظم و نثر فارسی از گذشته‌های دور رواج داشته و در این راه  ضوابط نسبتاً قابل اعتمادی بکار گرفته می ­شده است. با پیدایش روزنامه، فصل جدیدی در تکامل این تکنیک گشوده شد و تحلیل و ارزیابی متن روزنامه آغاز گشت.

تعریف تحلیل محتوا (Content analysis)

تقریباً پژوهش­ های علوم اجتماعی و انسانی، به هر طریق، به مطالعه دقیق نتایج بستگی دارد. با تعمیم این امر و پژوهش این سوال مطرح می­ شود: چه خصوصیاتی روش تحلیل محتوا را از دیگر مطالعات دقیق اسنادی متمایز می سازد؟ باید دانست که تعریف‌های روش تحلیل محتوا به مرور زمان، با توسعه فنون و به کارگیری ابزار موجود برای مطالعه مسائل جدید و مطالب گوناگون، دچار تغییر شده است. کارت رایت در کتاب خود آورده است که اصطلاح­ های «تحلیل محتوا» و «رمزگذاری» را به طور تبادل­ پذیری برای ارجاع به توصیف عینی، منتظم و کمی رفتارهای نمادی طرح می­ کند. بارکوس معتقد است که «تحلیل محتوا» به معنای تحلیل علمی پیام­ های ارتباطی است. از نظر وی این روش کاملاً علمی است و با وجود جامع بودن، از نظر ماهیت نیازمند تحلیلی دقیق و منظم است. به عبارتی تحلیل محتوا عبارت است از طبقه‌بندی عنصرهای متن مورد تحلیل در مقوله‌های از پیش تعیین شده.

♣ مقاله مرتبط: کدگذاری در مصاحبه های پژوهشی

تحلیل محتواشرایط کلی تحلیل محتوای کیفی

اول) تعیین چهارچوب تئوریکی: در اینجا محقق می ­بایست ابتدا چهارچوب تئوریکی داشته باشد، که بر اساس آن فرضیه­ ها و متغیرهای خود را مشخص سازد و سپس در پی یافتن روشی برآید که برای سنجش آن متغیرها مناسب باشند.

دوم) نـمونه گیری: به اقتضای مسئله مورد بررسی، محقق باید متن­ هایی را گردآوری کند که در آن­ها بتوان مسئله مورد بررسی را به نحو قابل تعمیم تحلیل نمود. انتخاب این نمونه­ ها همواره به اقتضای مسئله مورد بررسی خواهد بود.

سوم) واحد محتوا: پس از نمونه‌گیری، نوبت به تعین واحدهای سنجش می‌رسد. این واحدها می‌توانند لغات، جملات، سرمقاله ­ها … باشند که ما می‌خواهیم بار ارزشی آنها را بسنجیم و یا بر اساس محتوایشان آنها را طبقه‌بندی کنیم.

مدیراما جهت آشنایی بیشتر شما عزیزان، فایل جامعی با فرمت word در مورد تحلیل محتوا،  آماده کرده است. از لینک زیر می توانید این فایل را دانلود نمایید. از جناب آقای دکتر بخشی به خاطر زحمتی که برای تهیه این فایل کشیده اند تشکر می کنیم.

تحلیل محتوا

♣ مقاله مرتبط: معرفی طرح تحقیق تحلیل محتوا

برای اخذ مشاوره در مورد روش تحقیق تحلیل محتوا، انتخاب موضوع پایان نامه و تحلیل داده ها، می توانید با مشاوران ما در مدیراما مکاتبه نمایید. برای این کار درخواست خود را در فرم تماس با ما مرقوم بفرمایید.



ارسال دیدگاه
  1. با سلام
    تواین حیطه خیلی دنبال مطلب گشتم و به غیر از کتب هیچ جا به جامعی سایت شما کمکم نکرد.خیلی ممنون بابت سایت خوبتون

    دیدگاه توسط مرتضی
    پاسخ
ارسال دیدگاه
(الزامی) (الزامی)

مرتب‌سازی بر اساس: