مدیراما

روش تحقیق و آمار

روش ­شناسی کیو، روشی است که به­ وسیله آن، ذهنیت بررسی می­ شود. در این روش، از این نقطه نظرات ذهنی برای ساخت گونه­ شناسی دیدگاه­ های متفاوت استفاده می­ شود روش ­شناسی کیو، در واقع، فنی است که پژوهشگر را قادر می­ سازد تا اولاً ادرکات و عقاید فردی را شناسایی و طبقه­ بندی کند و ثانیاً به­ دسته ­بندی گروه­ ها براساس ادراکاتشان بپردازد. آشکار ساختن الگوهای مختلف تفکر، هدف اصلی این فن است. به­ عبارت دیگر، این فن به شمارش افرادی که تفکرات مختلفی دارند نمی­ پردازد. در واقع، این ویژگی است که روش­ شناسی کیو را به روش­ های تحقیق کیفی نزدیک می­ سازد. البته روش­ شناسی کیو از ویژگی­ های روش های کمَی نیز برخوردار است و از آن بهره می­ گیرد.

در این روش ­شناسی، برای دسته ­بندی افراد، از روش ­های آماری مانند تحلیل عاملی و تحلیل مؤلفه­ های اصلی استفاده می­ شود. روش ­شناسی کیو هم ادارای شیوه گردآوری داده ­ها (مرتب ­سازی) و هم دارای شیوه تحلیل داده­ ها (تحلیل عاملی کیو) است. ویلیام استیفنسون در دهه ۱۹۳۰ در پاسخ به این سؤال که «چه چیزهایی اشخاص را منحصر به فرد می­ سازد؟»، دست به ابداع روش ­شناسی کیو زد. او بر این باور بود که روش ­شناسی کیو به شناخت ذهنیت­ ها می ­پردازد و همبستگی افراد، نه صفات، نقش اساسی در آن دارد. هدف از به ­کارگیری روش کیو به­ عنوان پژوهشی اکتشافی، یافتن اندیشه­ ها و فرضیه­ های جدید و مفید درباره موضوع پژوهش است. طرح و بررسی فرضیه­ ها در مطالعه کیو به مانند مطالعات کمَی مطرح نیست، زیرا فرضیه­ ها برآمده از اعتقاد پژوهش­گر یا یک نظریه­ ها است و در واقع چیزی است که او «انتظار» دارد رد یا قبول شود، در حالی که مطالعه کیو بر ذهنیت و عقاید افراد استوار است و به ­نوعی اکتشافی است.

مراحل مطالعه کیو

مراحل مطالعه کیو به اشکال مختلفی صورت می­ گیرد. یکی از دسته­ بندی­ های این فرایند در نمودار ۱ نشان داده شده است. در ادامه، به شرح هر یک از این مراحل می­ پردازیم.

روش شناسی کیو

نمودار۱٫ مراحل مطالعه کیو

پس از انتخاب موضوع، پژوهش­گر با استفاده از منابع مختلف باید به گردآوری محتوای فضای گفتمان پژوهش بپردازد. در مرحله بعد، او به جمع­ بندی و ارزیابی این فضای گفتمان می ­پردازد. سپس تعداد مناسبی از عبارات فضای گفتمان به ­عنوان نمونه کیو، باید انتخاب شوند. در این مورد، مک­کئون و توماس (۱۹۸۸) ۳۰ تا ۱۰۰ عبارت را برای نمونه کیو پیشنهاد کرده ­اند. کرلینجر (۱۹۸۶) معتقد است تعداد مناسب، برای آن­که یافته­ ها دارای اعتبار  آماری باشند، ۶۰ تا ۹۰ عبارت است. براون (۱۹۸۶) مطالعات کیو را نوعاً شامل ۴۰ تا ۶۰ عبارت می­ داند و دانر (۲۰۰۱) ضمن آن­که معتقد است هیچ ملاک قطعی برای تعداد عبارات وجود ندارد، به ۲۰ تا ۶۰ عبارت اشاره می ­کند. پس از انتخاب می ­شوند. به ­عبارت دیگر، از میان اهالی گفتمان، تعدادی به ­عنوان نمونه افراد برای مشارکت در مطالعه کیو، یعمی مرتب­ سازی، انتخاب می­ شوند. انتخاب مشارکت­ کنندگان، بسیار مهم است و تا حد زیادی به موضوع پژوهش بستگی دارد. در مطالعه­ های پیشین، تعداد متفاوتی برای انتخاب مشارکت­ کنندگان بیان شده است. برای مثال، مک­کئون و توماس، انتخاب ۵۰ تا ۱۰۰ مشارکت­ کننده را کافی می­ دانند.  بروور (۱۹۹۹) بر این باور است که تعداد مشارکت­ کنندگان باید کمتر از تعدادعبارات کیو، که باید مرتب شوند، باشد. به ­طور کلی، می­ توان گفت که تعداد مشارکت ­کنندگان، عبارات نمونه کیو- که هر یک بر روی کارت­ هایی به نام دسته ­های کیو نوشته می­ شود- به ­منظور مرتب­ سازی در اختیار مشارکت­ کنندگان قرار می­ گیرد و آن­ها با استفاده نمودار کیو دست به مرتب­ سازی کارت­ ها می­زنند. پس از بازگشت کارت­ ها اطلاعات جمع ­آوری می­ شود و در مرحله آخر تحلیل قرار می ­گردد.

برای آشنایی بیشتر با این روش می توانید مقاله زیر را دانلود کنید. اگر نیاز به راهنمایی در این زمینه داشتید، مدیراما همراه و همیار شماست. می توانید درخواست خود را اینجا ثبت نمایید.

لینک دسترسی مقاله


ارسال دیدگاه
(الزامی) (الزامی)